Propolis Nasıl Üretilir?

Bu haber 08 Kasım 2019 - 17:24 'de eklendi ve 2 views kez görüntülendi.

Propolis, arıların çiçek ve bitkilerin özlerinden elde ettikleri çok değerli fenolik ve flanoid bileşikler içeren bir arı ürünüdür. Propolis ile ilgili yapılan araştırmalar, propolisin insan sağlığına faydalarıyla ilgili her gün yeni bir şey öğrenmemizi sağlıyor. Peki, arı kovanından elde edilen propolis nasıl üretilir? Arıcılıkta propolis üretme yöntemleri ve teknikleri neler?

Propolis üretimi, doğadaki en çalışkan varlıklar olarak bilinen arılar için oldukça zor ve bir o kadar da hayati bir iştir. Arılar, propolis sayesinde kovandaki biyolojik aktivitelerini milyonlarca yıl sürdürerek günümüze kadar hastalanmadan gelmeyi başarmışlardır. Bilim dünyası bu nedenle propolise büyük ilgi duyarken, bu mucize ürünün son dönemde yeniden keşfedilmesine şahit oluyoruz.

Bu yazıda hem propolis nasıl elde edilir sorusuna yanıt arayacağız hem de propolis üretim sürecine daha yakından bakacağız

Propolisin ne olduğu hakkında daha detaylı bilgi almak için Propolis Nedir? sayfamıza göz atın.

Propolisin Arılar İçin Önemi

propolisin arılar için önemi

Sağlıklı bir koloni yaşamında arıların doğadan topladıkları ve değişime uğrattıkları propolisin büyük önemi bulunmaktadır. Propolis arılar tarafından kovan içerisinde çok amaçla kullanılmaktadır.

Bir arı kolonisinin sağlıklı şekilde yaşamını sürdürebilmesi için ortalama 30 derece sıcaklığa ve yüze 40%60 derece bağıl neme ihtiyacı vardır. Bu oran aynı zamanda risk unsurudur. Çünkü bu sıcaklık değerleri kovan içinde çeşitli virüs, bakteri ve mantar üremesine son derece elverişlidir.

İşte arılar, ürettikleri propolis sayesinde kovanlarını zararlı virüs, bakteri ve mantarlardan koruyarak dezenfekte etmektedir.

Propolis Koloniyi Korur ve Devamlılığını Sağlar

Arılar, propolis sayesinde hem bireysel hem de kovan içi temizliklerini gerçekleştirirken, kovanın nem ve sıcaklığını da düzenlerler.

Kış mevsimi arılar için yılın en zorlu dönemidir. Arılar, kış mevsiminin zorlu şartlarından ürettikleri propolis sayesinde korunurlar. Soğuk havalarda rüzgarın ve aşırı yağışın etkilerinden kendilerini korumak isteyen arılar, propolisle kovandaki çatlak ve delikleri propolisle kapatırlar.

Kovan duvarlarının propolisle kaplanması sayesinde kovan içindeki hava ve nem güvenli bir seviyede sabitlenirken; yetiştirme dönemindeki arı yavruları da rutubetten ve soğuktan korunmuş olur.

Arı kovanları her zaman dış istilacıların hedefi halindedir. Kovan duvarlarının propolisle kaplanması sayesinde  kovan içinde kaygan bir zemin oluşur. Kovanı istila etmek isteyen karıncalar, kaygan yüzeyde işçi arılar tarafından kovan dışına atılır. daha büyük istilacılar ise etkisiz hale getirildikten sonra propolisle kaplanarak adeta mumyalanır ve çürümeden muhafaza edilir. Dış istilacıların propolisle kaplanarak çürümeden muhafaza edilmesi, propolisin antibakteriyel yapıda olduğunu gösterir.

Arılar, yavrularını propolise emanet ediyor

arılar yavrularını propolise emanet ediyor

Arılar yavru yetiştirme dönemlerinde kovanın içini propolisle kaplayarak hava ve nem kaybını azaltarak yavrularının büyümesi için ideal ortamı yaratır.

Propolis, petek gözlerinin temizliğinde, ana arının bıraktığı yumurtanın steril bir ortamda gelişmesinde ve yavrunun korumasında etkili olmaktadır.

Propolis arıların kendilerini koruduğu gibi kovanı da aynı şekilde korur ve dış etkenlere karşı direncini artırır. İşçi arılar, kovan dışında nektar ve polen toplarken yararlı ve zararlı çeşitli mikroorganizmaları da beraberinde getirirler. Kovan içi görevi yapan arılar, kovan giriş deliğinde dışardan gelen işçi arılara propolisle fırçalama işi yaparak çeşitli, enfeksiyonların kovana girmesini önlemektedirler. Bu sayede arı kovanının içinde, dış ortama göre daha az mikroorganizma bulunmaktadır.

Arıların Propolis Üretimi

Arıların Propolis Üretimi

Propolis toplayan arıların genellikle ağaçların üst kısımlarını seçtikleri için bu davraını gözlemlemek oldukça zordur.

Arılar çeşitli bitki ve çiçek özlerinden topladıkları propolisi arka bacaklarıyla taşıyarak genellikle kovanlarında dip tahtasında ya da uçuş deliğinin arkasında biriktirirler.

Burada biriktirilen madde her zaman propolis olmayabilir. Arılar, çevrelerinde bulunan boya, zift, madeni yağ, cam macunu gibi maddeleri propolis sanarak kovana taşıyabilir.

Bu nedenle arı kovanlarının insan yaşam alanlarından uzakta olması propolis başta olmak üzere tüm arı ürünlerinin kalitesi açısından çok önemlidir.

Propolisin Temizliği ve Saklanması

Propolis, arı kovanından ilk kez alındığında sert ve katı haldedir. Temizliği için cam kavanozun içinde ılık suyla iyice temizlenmesi  gerekmektedir.

Bu şekilde temizlenen propolis kuru ortamda plastik torba içerisinde bir yıldan daha fazla sürede biyolojik değerini kaybetmeden saklanabilmektedir.

Propolisi kovandan alındığı halde içeriğinde çoğunlukla insan bünyesi tarafından sindirilemeyen balmumu içermektedir. Bu nedenle tüketilmeden önce mutlaka doğru şekilde ekstrakte edilmesi gerekmektedir.

Koloni Başına Propolis Verimi

İşçi arılar kovana bir seferde ortalama 10 mg propolis taşırken, koloni başına propolis verimi 50g ile 250 g arasında değişmektedir. Propolis toplama davranışı ekolojik koşullara ve arı ırklarına göre 600 grama kadar çıkabilmektedir.

Propolis Üretimini Etkileyen Faktörler

Arılar propolis toplamaya ilkbahar aylarından itibaren başlarlar. Propolis üretimi sıcaklık ve neme bağlı olarak dış koşullardan etkilenmektedir.

Arılar Propolisi Nasıl Toplar?

Arılar Propolisi Nasıl Toplar

Propolis üretmek arılar için oldukça zor ve büyük emek isteyen bir iştir. Bu mesai, ağaçların ilk çiçeklerini açtığı ilkbahar aylarından, sonbahar aylarına kadar sürer.

Arılar, propolisi toplarken oldukça seçici davranırlar ve ağaçların yüksek kısımlarındaki tomurcukları seçerler. Ağızlarını kullanarak kopardıkları zamka benzer maddeyi arka ayaklarında biriktirirler ve taşıyabilecekleri kadarını topladıktan sonra kovanlarına dönerler.

Arıların propolisi topladıkları alan, propolisin kalitesi açısından oldukça belirleyicidir. Çünkü arılar boya, zift ve madeni yağları propolis olarak değerlendirip, kovana taşıyabilirler. Bu nedenle arı kovanlarının mümkün olduğu kadar yerleşim alanlarından ve asfalt yollardan uzakta bulunması gerekir.

Propolis Kaynağı Ağaçlar

Propolis bal arıları tarafından üretilen koyu renkli ve reçinemsi bir maddedir. Arılar, propolisi farklı çiçek ve bitkilerden topladıkları özleri, kendi salgıladıkları enzimleriyle birleştirerek kovanlarını dış etkenlerden korumak amacıyla üretirler.

Arılar için propolis kaynağı olan başlıca bitkiler Akçaağaç, Fındık, Meşe, Kızılağaç, Erik, Söğüt, At Kestanesi, Çam, Ökaliptus, Kestane, Kavak, Ihlamur ve Dişbudaktır.

Arıların En Zorlu ve En Hayati Görevi

Arılar çeşitli bitki ve çiçek özlerinden topladıkları propolisi arka bacaklarıyla taşıyarak genellikle kovanlarında dip tahtasında ya da uçuş deliğinin arkasında biriktirirler.

Burada biriktirilen propolis içerisinde mum kırıntıları ve çeşitli artıklar biriktirdiği için temiz değildir. Bu nedenle propolis üretmek isteyen arı üreticilerinin farklı bir yol izlemeleri gerekmektedir.

Propolisin Toplanması

Propolisin Toplanması

Propolisi toplamadan önce dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, propolisin mum, boya ve diğer parçalarla kontaminasyonunu (kirlenmesini) önlemek olmalıdır. Propolis toplamanın en temiz ve en basit yolu tuzak (trap) yöntemidir.

Tuzaklar (trapler) arı kovanlarındaki çatlaklara benzetilerek oluşturulan küçük delikli levhalardır. Kovanlarını dış etkenlerden korumak isteyen arılar, traplerdeki küçük delikleri kapatmaya çalışırken aynı zamanda propolis de oluştururlar. Trapler sayesinde ürünü kirletecek olan mum propolise karışmamış olur ve hasat zamanı daha hızlı ve daha fazla ürün alınır.

Arılar tarafından propolisle kaplanan trapler kovandan çıkarılarak derin dondurucuda muhafaza edilir. Soğuktan sertleşen propolis kırılgan bir yapı kazanır ve iç kapağa uygulanan basit bir bükme hareketiyle traptan ayrılır.

PROPOLİS ÜRETİM SÜRECİ

Propolisin Toplanması

Arı kovanındaki haliyle propolis katı, oldukça sert ve koyu kahverengine sahip bir maddedir. Propolise sertliğini içeriğindeki balmumu verir ve balmumu insan vücudu tarafından sindirilememektedir.

Balmumu, insan vücudu tarafından sindirilemeyen ve içerisinde arı kovanları için kullanılan ilaçların da barınabildiği kovan yapımında kullanılan bir maddedir. Vücudumuz, propolisi ham halde tükettiğinde yalnızca yüzde 2’sini sindirebilir ve kalanını dışarı atar.

Propolisin sindirilebilmesi ve insan tüketimine faydalı hale getirilebilmesi için balmumundan ayrıştırılması gerekmektedir.

Bu nedenle de propolis ekstrakte etmek için bir takım yardımcı maddeler kullanılmaktadır. Propolisi, en yüksek oranda çözen madde etanol olduğu için üretimi bu uygulamayla gerçekleştirilmektedir.

Bunun yanı sıra propolisin ekstraktesinde glikol ve gliserin de kullanılmaktadır.

Etanol Nedir?

Etanol portakal, muz ve çilek gibi meyvelerle birlikte, fermente ürünler olarak bilinen turşuda da bulunabilen doğal alkoldür. Etanol aynı zamanda çok güçlü bir çözücüdür. Parfümeri sektöründe ve vitamin şuruplarında çözücü olarak kullanılır.

Etanol ayrıca propolisin ekstraksiyonunda da kullanılmaktadır. Propolisin faydalı bileşenleri etanol ve glikolle çözüldüğü zaman ortaya çıkmaktadır.

Propolis olarak piyasada satılan farklı ürünler suda ya da zeytinyağında ekstrakte edildiği için propolis, tam anlamıyla çözülemeyerek faydalı etkilerini ortaya çıkaramamaktadır. Uzmanlar bu nedenle su veya yağda ekstrakte edilmiş propolis yerine etanol ve glikolle ekstrakte edilmiş propolisin tüketilmesini tavsiye etmektedir.

 

 

 

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

Yorum Yok
YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.